Parçalanmış Kimlik Temsili

Zihnin Savunma Mekanizması:

Disisiyatif Kimlik

Zihnin Bölünmesi, Tanımlanamayan Zaman Kayıpları, Travmaya Karşı Savunma, Benlik Kopuşu
Nereden Başlamalı?
Bilgi Videosu Oynat

Nedir?

Disosiyatif Kimlik Bozukluğu (DKB)

Bilinç ve Zihin Temsili

Eski Adıyla Çoklu Kişilik Bozukluğu

Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu (DKB), geçmişte "çoklu kişilik bozukluğu" olarak bilinen, bireyin bilinç, hafıza, kimlik ve çevresel algısında kopukluklar veya süreksizlikler yaşadığı ciddi bir ruh sağlığı durumudur.

Kişinin zihninde birbirinden bağımsız, farklı karaktere, yaşa, anılara ve davranış kalıplarına sahip "alter" kimliklerin oluşması durumudur. DKB temelde şiddetli travmalardan (özellikle erken çocukluk döneminde yaşanan cinsel veya fiziksel istismarlardan) kaçmak ve hayatta kalmak için beynin bulduğu bir hayatta kalma ve savunma stratejisidir.

Temel Kavram: Dissosiyasyon (Çözülme)

Kişinin düşüncelerinden, anılarından, hislerinden ve eylemlerinden anlık olarak kopmasıdır.

Yaygınlık Oranı: Nüfusun yaklaşık %1.5'i

Sandığınızdan daha yaygındır; ancak yanlış teşhisler nedeniyle ortaya çıkması yıllar alabilir.

Belirtileri Keşfet Nasıl Tedavi Edilir?

Detaylar

Belirtiler ve Nedenler

Temel Belirtiler

Birden Fazla Kimlik (Alterler)

Zihinsel Çözünme

Bireyde birbirinden farklı duygu, düşünce, davranış ve hafıza örüntülerine sahip iki veya daha fazla kişilik durumu vardır. Bu kimliklerin her birinin kendi adı, yaşı, cinsiyeti ve geçmişi olabilir.

Amnezi (Hafıza Boşlukları)

Zaman Kaybı

Önemli kişisel bilgilerin, yaşanan travmaların veya sıradan gündelik olayların hatırlanamaması. Bir kimlik bedeni kontrol ederken, diğer kimlik genellikle olan bitenden habersizdir.

Benlik Algısında Yitimi

Bedeninde Misafir Gibi Hissetmek

Kendi bedenini dışarıdan izliyormuş hissi (depersonalizasyon) ya da çevrenin gerçek dışı ve rüya gibi algılanması (derealizasyon) durumları sık görülür.

Temel Nedenler

Çocukluk Çağı Travması

Ağır Fiziksel veya Cinsel İstismar

Çocukluk yıllarında (genellikle 9 yaş öncesi) tekrarlayan, çok şiddetli fiziksel, duygusal veya cinsel taciz DKB'nin en temel tetikleyicisidir.

Duygusal İhmal ve Tutarsızlık

Güvensiz Çevre

Kaosun, ihmalin veya tutarsız davranışların olduğu aile ortamlarında büyümek çocuğun dünyayla başa çıkamamasına ve zihinsel kopuşlar tasarlamasına neden olabilir.

Doğal Afetler ve Savaş

Ekstrem Stres Kaynakları

Şiddetli savaş deneyimleri, doğal yıkımlar veya çok büyük kazaların yaratmış olduğu ölüm korkusu, kimliğin travmadan izole olması amacıyla parçalanmasına sebebiyet verebilir.

Gerçekler

Doğru Bilinen Yanlışlar

Yanlış: "Sadece Filmlerde Görülür"

Pek çok kişi DKB'nin sadece bir Hollywood senaryosu olduğunu sanır. Ancak tıp ve psikoloji dünyasında tanınan, travma kökenli son derece gerçek ve acı verici bir nörobiyolojik ve psikolojik durumdur.

Gerçek: DKB ve Şizofreni Farklıdır

Çoğu zaman kişiler şizofreni ile karıştırır. Şizofreni bir psikoz boyutudur ve sanrılar/halüsinasyonlar içerir. DKB ise bir kişilik bölünmesi (dissosiyatif) durumudur; parçalar birbirinden bağımsız tepki verir.

Yanlış: "Şiddete Meyillidirler"

Medya sebebiyle DKB hastalarının tehlikeli seri katiller olduğu varsayılır. Aksine, DKB hastalarının çoğu ciddi istismar mağdurudur ve başkalarından ziyade kendilerine zarar verme riski (intihar vb.) daha yüksektir.

Gerçek: "Görünmez Bir Hastalık"

DKB'si olan birine sokakta baktığınızda veya mesai sırasında fark etmeyebilirsiniz. Alternatif kimlikler (alterler) sıklıkla durumun gizliliğini korumak üzerine geliştirilmiştir, dışarıdan normal görülebilirler.

Tedavi

Başa Çıkma Yöntemleri

Psikoterapi (Konuşma Terapisi)

Tedavinin temel taşıdır. Sistem içindeki kimliklerin tanınması, sınırların belirlenmesi, çatışmaların azaltılması ve sonucunda işlevselliğin artırılması hedeflenir.

EMDR Terapisi

Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme terapisi, hastanın geçmiş travmatik anıları ve bunların izleriyle baş edebilmesi için uzmanlarca özenle uygulanır.

Bilişsel Davranışçı Terapi

İşlevsiz inançları, düşünce kalıplarını veya davranışları yeniden yapılandırarak travmanın günümüz üzerindeki kalıntılarıyla başa çıkmayı sağlar.

İlaç Takviyesi

DKB'yi iyileştirecek tek bir ilaç yoktur, ancak eşlik eden depresyon, uyku bozuklukları, akut anksiyete gibi semptomları kontrol altında tutmak için psikiyatristler ilaç reçete edebilir.

Bütünleşme (İntegrasyon)

Tedavinin uzun vadedeki amacı, bölünmüş tüm kimlik parçalarını uyum içinde çalışabilen "tek bir bütün" haline, iş birliği yapan bilinçli bir benliğe kavuşturmaktır.

Destek Ortamları

Tetikleyicilerden arındırılmış güvenli bir alan, sanat terapileri veya günlük tutma (ko-bilinç oluşturma süreci) terapinin ilerlemesi için gereklidir.

Zihin

Görsel Soyutlama

Zihin Karmaşası Soyutlama
Terapi Ortamı

Vakalar

Gerçek Kesitler ve Yorumlar

Kaynaklar

Sık Okunan Makaleler

10

Eki
Travma Bağlantısı: Çocuk Psikolojisi ve Beyin Gelişimi
Devamını Oku

24

Kas
Dissosiyatif Kimlik Bozukluğunda Doğru Tanı Süreçleri ve Zorluklar
Devamını Oku

03

Ara
Filmlerdeki Çoklu Kişilik: Hollywood Efsanelerinden Tıbbi Gerçekliğe
Devamını Oku

İletişim

Profesyonel Destek Arayışında Mısınız?

Kendinizde veya tanıdığınız birinde bu belirtileri gözlemliyorsanız profesyonel klinik psikolog veya psikiyatristlerden destek almak çok önemlidir.
Türkiye'de destek alabileceğiniz Acil ve Sosyal hatları unutmayın (ALO 112 Acil Yardım, ALO 183 Sosyal Destek Hattı)

© Taha Aras Tarafından . Farkındalık İçin Hazırlanmıştır.